Przez wiele lat panowało przekonanie, że niski popęd seksualny dotyczy przede wszystkim kobiet. Tymczasem do gabinetów seksuologów coraz częściej zgłaszają się również mężczyźni, którzy zauważają, że seks przestał sprawiać im taką przyjemność jak wcześniej lub że zwyczajnie stracili na niego ochotę.
Dla wielu z nich jest to trudny temat. Mężczyźni często wychowują się w przekonaniu, że powinni być zawsze gotowi do aktywności seksualnej i nie doświadczać problemów związanych z pożądaniem. Kiedy zainteresowanie seksem maleje, pojawia się niepokój, poczucie winy, a czasem nawet obawa o własną męskość. W rzeczywistości spadek libido jest zjawiskiem znacznie częstszym, niż mogłoby się wydawać, i może mieć wiele różnych przyczyn.
Czy spadek libido u mężczyzn jest czymś normalnym?
Ochota na seks nie jest stała przez całe życie. Zmienia się pod wpływem wieku, sytuacji życiowej, zdrowia, jakości relacji czy poziomu stresu. U części mężczyzn obniżone libido ma charakter przejściowy i pojawia się w okresach większego przeciążenia psychicznego lub fizycznego. U innych może utrzymywać się przez dłuższy czas i znacząco wpływać na samopoczucie oraz związek.
Warto pamiętać, że mniejsza ochota na seks nie oznacza automatycznie braku uczuć do partnerki ani utraty atrakcyjności. Często jest sygnałem, że organizm lub psychika mierzą się z czymś wymagającym większej uwagi.
Hormony, zdrowie i styl życia
Jedną z najczęstszych biologicznych przyczyn spadku libido są zmiany hormonalne. Wraz z wiekiem poziom testosteronu stopniowo się obniża, co może wpływać nie tylko na pożądanie seksualne, ale również na poziom energii, nastrój i ogólną witalność.
Znaczenie mają także choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, choroby serca, zaburzenia tarczycy czy schorzenia neurologiczne. Niektóre leki, szczególnie stosowane w leczeniu depresji, nadciśnienia lub zaburzeń lękowych, również mogą wpływać na popęd seksualny.
Nie bez znaczenia pozostaje codzienny styl życia. Brak snu, przemęczenie, siedzący tryb życia, nadmiar alkoholu czy przewlekły stres sprawiają, że organizm skupia się na przetrwaniu i regeneracji, a nie na seksualności.
Kiedy psychika odbiera ochotę na seks
W swojej pracy często obserwuję, że za spadkiem libido stoją przede wszystkim czynniki psychologiczne. Mężczyzna może być zdrowy fizycznie, a mimo to nie odczuwać pożądania.
Przewlekły stres związany z pracą, odpowiedzialnością finansową, problemami rodzinnymi czy nadmiarem obowiązków skutecznie obniża zainteresowanie seksem. Organizm pozostający przez długi czas w stanie napięcia produkuje więcej hormonów stresu, które negatywnie wpływają na libido.
Duże znaczenie mają również depresja i zaburzenia lękowe. Obniżony nastrój, utrata energii, zmęczenie, trudności z odczuwaniem przyjemności oraz ciągły niepokój bardzo często przekładają się także na życie seksualne.
Nie można pomijać wpływu wcześniejszych doświadczeń. Niekiedy źródłem trudności są bolesne przeżycia z przeszłości, doświadczenie odrzucenia, krytyki, przemocy emocjonalnej lub seksualnej. Takie doświadczenia mogą wpływać na poczucie bezpieczeństwa, bliskość i zdolność do budowania satysfakcjonujących relacji intymnych.
Problemy w związku a męskie libido
Jednym z najczęściej pomijanych powodów spadku pożądania są trudności w relacji. Wielu mężczyzn potrzebuje bliskości emocjonalnej równie mocno jak kobiety, choć nie zawsze otwarcie o tym mówi.
Nierozwiązane konflikty, częste kłótnie, poczucie niezrozumienia, brak wsparcia czy narastający dystans między partnerami mogą stopniowo osłabiać zainteresowanie seksem. Czasem trudności w sypialni są pierwszym sygnałem, że relacja wymaga większej uwagi.
W gabinecie często spotykam również pary, które od lat funkcjonują według tych samych schematów. Rutyna, brak rozmowy o potrzebach seksualnych i zaniedbanie bliskości sprawiają, że życie intymne staje się przewidywalne, a pożądanie stopniowo wygasa.
Pornografia i przeniesienie seksualności poza związek
W niektórych przypadkach problem nie polega na całkowitym zaniku libido, lecz na zmianie kierunku zainteresowania seksualnego.
Nadmierne korzystanie z pornografii może prowadzić do przyzwyczajenia się do określonych bodźców i zmniejszenia satysfakcji płynącej z kontaktu seksualnego z partnerką. Podobny efekt może pojawić się wtedy, gdy mężczyzna angażuje się emocjonalnie w inną relację lub koncentruje swoje fantazje poza związkiem.
Nie oznacza to oczywiście, że pornografia zawsze prowadzi do problemów seksualnych, jednak w niektórych sytuacjach może być jednym z czynników wpływających na obniżenie pożądania w relacji.
Jak odzyskać ochotę na seks?
Pierwszym krokiem powinna być próba zrozumienia przyczyny trudności. Warto rozpocząć od konsultacji lekarskiej i podstawowej diagnostyki zdrowotnej. Pozwala to wykluczyć zaburzenia hormonalne, choroby przewlekłe lub działania niepożądane leków.
Równie ważna jest troska o codzienny styl życia. Regularny ruch, odpowiednia ilość snu, ograniczenie używek i skuteczniejsze radzenie sobie ze stresem często przynoszą wyraźną poprawę samopoczucia i funkcjonowania seksualnego.
Jeżeli źródłem problemu są napięcia w związku, pomocna może okazać się terapia par lub konsultacja seksuologiczna. Z kolei w przypadku depresji, lęku, niskiej samooceny czy trudnych doświadczeń z przeszłości warto rozważyć wsparcie psychologa lub psychoterapeuty.
Podsumowanie
Obniżone libido u mężczyzn rzadko ma jedną przyczynę. Najczęściej jest efektem współdziałania czynników biologicznych, psychologicznych i relacyjnych. Spadek pożądania może być sygnałem przemęczenia, przewlekłego stresu, problemów zdrowotnych lub trudności pojawiających się w związku.
Zamiast traktować go jako powód do wstydu, warto potraktować go jako informację, że organizm lub psychika potrzebują większej uwagi. Odpowiednia diagnoza oraz wsparcie seksuologa, psychologa lub psychoterapeuty często pozwalają nie tylko poprawić życie seksualne, ale również odzyskać równowagę i satysfakcję w innych obszarach życia.
Autor artykuły:Idalia Leszczyńska psycholog, seksuolog i psychoterapeutka psychodynamiczna.
Bibliografia:
Weiner-Davis, M. (2008). Żona spragniona seksu: co robić, gdy stracił pożądanie. Simon & Schuster. Nowy Jork, NY
Męskie pożądanie seksualne: przegląd czynników biologicznych, psychologicznych, seksualnych, relacyjnych i kulturowych wpływających na pożądanie. Sex Med Rev. 2020 styczeń. FM Nimbi i in.